![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiQUKSZNMp6Nou3WG_dH-u7YczNPXPtazGSem6ZtFTH4NMBvnu7bJ3szY3bonjE6AhudszBL-k3SuyjYBfmJ64SfQrTnKwLxLBqpYQGGykmSRFATLnjdJDfYaKq1TdKbKfwVMGxA9YNxDJJ9AfOvXwbt2ex-iekU3qyCS5-yyND6IoLGcTUnVXL4HKH/w640-h160/213.jpg)
असंघटित कामगारांना वृद्धावस्थेतील संरक्षण सुनिश्चित करण्यासाठी भारत सरकारने असंघटित कामगारांसाठी प्रधान मंत्री श्रम योगी मान-धन (Pradhanmantri-Shram_Yogi_maan-dhan) नावाची पेन्शन योजना सुरू केली आहे.
1.असंघटित कामगार हे मुख्यतः घरातील कामगार, रस्त्यावरील विक्रेते, मध्यान्ह भोजन कामगार, हेड लोडर, वीटभट्टी कामगार, मोची, चिंध्या वेचणारे, घरकामगार, धोबी, रिक्षाचालक, भूमिहीन मजूर, स्वतःचे खाते कामगार, शेतमजूर, असे काम करतात. बांधकाम कामगार, विडी कामगार, हातमाग कामगार, चामडे कामगार, दृकश्राव्य कामगार आणि तत्सम इतर व्यवसाय ज्यांचे मासिक उत्पन्न रुपये 15,000/ दरमहा किंवा त्यापेक्षा कमी आहे आणि ते 18-40 वर्षे वयोगटातील आहेत. त्यांना नवीन पेन्शन योजना (NPS), कर्मचारी राज्य विमा निगम (ESIC) योजना किंवा कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) अंतर्गत समाविष्ट केले जाऊ नये. पुढे, तो/ती आयकरदाता नसावा.
2.PM-SYM ची वैशिष्ट्ये: ही एक ऐच्छिक आणि अंशदायी पेन्शन योजना आहे, ज्या अंतर्गत ग्राहकाला खालील फायदे मिळतील: (i) किमान विमा पेन्शन: PM-SYM अंतर्गत प्रत्येक सदस्याला किमान विमा पेन्शन रुपये 3000/- मिळेल. वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर दर महिन्याला. (ii) कौटुंबिक निवृत्ती वेतन: निवृत्तीवेतनाच्या प्राप्तीदरम्यान, सदस्याचा मृत्यू झाल्यास, लाभार्थीच्या जोडीदारास लाभार्थ्याला मिळालेल्या पेन्शनपैकी 50% कुटुंब निवृत्ती वेतन म्हणून मिळण्याचा हक्क असेल. कौटुंबिक पेन्शन फक्त जोडीदारालाच लागू आहे. (iii) जर एखाद्या लाभार्थ्याने नियमित योगदान दिले असेल आणि कोणत्याही कारणामुळे त्याचा मृत्यू झाला असेल (वयाच्या 60 वर्षापूर्वी), त्याच्या/तिच्या जोडीदाराला नियमित योगदान देऊन नंतर योजनेत सामील होण्याचा आणि पुढे चालू ठेवण्याचा किंवा तरतुदींनुसार योजनेतून बाहेर पडण्याचा हक्क असेल. बाहेर पडणे आणि पैसे काढणे.
3.सबस्क्राइबरचे योगदान: PM-SYM मध्ये सबस्क्रायबरचे योगदान त्याच्या/तिच्या बचत बँक खात्यातून/जन-धन खात्यातून ‘ऑटो-डेबिट’ सुविधेद्वारे केले जाईल. ग्राहकाने PM-SYM मध्ये सामील होण्याच्या वयापासून ते वयाच्या ६० वर्षापर्यंत विहित योगदान रक्कम देणे आवश्यक आहे. प्रवेश वय विशिष्ट मासिक योगदानाचा तपशील दर्शविणारा तक्ता खालीलप्रमाणे आहे:
Entry Age | Superannuation Age | Member's Monthly Contribution (Rs) | Central Govt's Monthly Contribution (Rs) | Total Monthly Contribution (Rs) |
---|
(1) | (2) | (3) | (4) | (5)= (3)+(4) |
18 | 60 | 55 | 55 | 110 |
19 | 60 | 58 | 58 | 116 |
20 | 60 | 61 | 61 | 122 |
21 | 60 | 64 | 64 | 128 |
22 | 60 | 68 | 68 | 136 |
23 | 60 | 72 | 72 | 144 |
24 | 60 | 76 | 76 | 152 |
25 | 60 | 80 | 80 | 160 |
26 | 60 | 85 | 85 | 170 |
27 | 60 | 90 | 90 | 180 |
28 | 60 | 95 | 95 | 190 |
29 | 60 | 100 | 100 | 200 |
30 | 60 | 105 | 105 | 210 |
31 | 60 | 110 | 110 | 220 |
32 | 60 | 120 | 120 | 240 |
33 | 60 | 130 | 130 | 260 |
34 | 60 | 140 | 140 | 280 |
35 | 60 | 150 | 150 | 300 |
36 | 60 | 160 | 160 | 320 |
37 | 60 | 170 | 170 | 340 |
38 | 60 | 180 | 180 | 360 |
39 | 60 | 190 | 190 | 380 |
40 | 60 | 200 | 200 | 400
|
4.केंद्र सरकारचे जुळणारे योगदान: PM-SYM ही 50:50 च्या आधारावर एक स्वैच्छिक आणि योगदान देणारी पेन्शन योजना आहे जिथे विहित वय-विशिष्ट योगदान लाभार्थ्याद्वारे केले जाईल आणि चार्टनुसार केंद्र सरकारद्वारे जुळणारे योगदान. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या व्यक्तीने 29 वर्षांच्या वयात या योजनेत प्रवेश केला, तर त्याला 60 वर्षे वयापर्यंत दरमहा रु. 100/- योगदान देणे आवश्यक आहे आणि 100/- इतकी रक्कम केंद्र सरकारद्वारे योगदान दिली जाईल.
5. PM-SYM अंतर्गत नावनोंदणी प्रक्रिया: ग्राहकाकडे मोबाईल फोन, बचत बँक खाते आणि आधार क्रमांक असणे आवश्यक आहे. पात्र सदस्य जवळच्या सामान्य सेवा केंद्रांना (CSC eGovernance Services India Limited (CSC SPV)) भेट देऊ शकतात आणि PM-SYM साठी आधार क्रमांक आणि बचत बँक खाते/जन-धन खाते क्रमांक स्व-प्रमाणन आधारावर वापरून नोंदणी करू शकतात. नंतर, सुविधा प्रदान केली जाईल जिथे ग्राहक PM-SYM वेब पोर्टलला देखील भेट देऊ शकतो किंवा मोबाइल अॅप डाउनलोड करू शकतो आणि आधार क्रमांक/बचत बँक खाते/जन-धन खाते क्रमांक वापरून स्व-प्रमाणन आधारावर स्वयं-नोंदणी करू शकतो.
6. नावनोंदणी संस्था: नावनोंदणी सर्व सामान्य सेवा केंद्रांद्वारे केली जाईल. असंघटित कामगार त्यांचे आधार कार्ड आणि बचत बँक खाते पासबुक/जनधन खात्यासह त्यांच्या जवळच्या CSC ला भेट देऊ शकतात आणि योजनेसाठी स्वतःची नोंदणी करू शकतात. पहिल्या महिन्यासाठी योगदानाची रक्कम रोख स्वरूपात दिली जाईल ज्यासाठी त्यांना पावती दिली जाईल.
7. सुविधा केंद्रे: LIC ची सर्व शाखा कार्यालये, ESIC/EPFO ची कार्यालये आणि केंद्र आणि राज्य सरकारची सर्व कामगार कार्यालये त्यांच्या संबंधित केंद्रांवर योजना, त्याचे फायदे आणि त्यानंतरच्या प्रक्रियेबद्दल असंघटित कामगारांना सुविधा देतील. या संदर्भात, एलआयसी, ईएसआयसी, ईपीएफओच्या सर्व कार्यालयांनी केंद्र आणि राज्य सरकारच्या सर्व कामगार कार्यालयांनी केलेली व्यवस्था खाली दिली आहे, संदर्भ सुलभतेसाठी: 1. सर्व एलआयसी, ईपीएफओ/ईएसआयसी आणि केंद्राची सर्व कामगार कार्यालये आणि राज्य सरकार असंघटित कामगारांना सुविधा देण्यासाठी, योजनेच्या वैशिष्ट्यांबद्दल मार्गदर्शन करण्यासाठी आणि त्यांना जवळच्या CSC 2 कडे निर्देशित करण्यासाठी एक "सुविधा डेस्क" स्थापन करू शकतात. प्रत्येक डेस्कमध्ये किमान एक कर्मचारी असू शकतो. 3. त्यांच्याकडे पार्श्वभूमी असेल, मुख्य गेटवर उभे असेल आणि असंघटित कामगारांना पुरेशा प्रमाणात हिंदी आणि प्रादेशिक भाषांमध्ये छापलेली माहितीपत्रके असतील. 4. असंघटित कामगार या केंद्रांना आधार कार्ड, बचत बँक खाते/जनधन खाते आणि मोबाईल फोनसह भेट देतील. 5. हेल्प डेस्क या कामगारांसाठी ऑनसाइट योग्य बसण्याची आणि इतर आवश्यक सुविधा असतील. 6. या योजनेबाबत असंघटित कामगारांना त्यांच्या संबंधित केंद्रांमध्ये सुविधा देण्यासाठी इतर कोणतेही उपाय.
8.निधी व्यवस्थापन: PM-SYM ही कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाद्वारे प्रशासित आणि भारतीय आयुर्विमा महामंडळ आणि CSC eGovernance Services India Limited (CSC SPV) द्वारे प्रशासित केंद्रीय क्षेत्र योजना असेल. LIC पेन्शन फंड मॅनेजर असेल आणि पेन्शन पे आऊटसाठी जबाबदार असेल. PM-SYM पेन्शन योजनेंतर्गत गोळा केलेली रक्कम भारत सरकारने निर्दिष्ट केलेल्या गुंतवणूक पद्धतीनुसार गुंतवली जाईल.
9. बाहेर पडणे आणि काढणे: या कामगारांच्या रोजगारक्षमतेतील अडचणी आणि अनियमित स्वरूप लक्षात घेऊन योजनेतील निर्गमन तरतुदी लवचिक ठेवण्यात आल्या आहेत. बाहेर पडण्याच्या तरतुदी खालीलप्रमाणे आहेत: (i) जर ग्राहक 10 वर्षांपेक्षा कमी कालावधीत योजनेतून बाहेर पडत असेल, तर लाभार्थीचा वाटा फक्त बचत बँकेच्या व्याज दरासह त्याला परत केला जाईल. (ii) जर ग्राहक 10 वर्षे किंवा त्याहून अधिक कालावधीनंतर परंतु सेवानिवृत्तीचे वय 60 वर्षे पूर्ण होण्यापूर्वी बाहेर पडला तर, निधीद्वारे किंवा बचत बँक व्याजदर यापैकी जे जास्त असेल त्याद्वारे प्रत्यक्षात कमावलेल्या जमा व्याजासह लाभार्थीचा वाटा. (iii) जर एखाद्या लाभार्थ्याने नियमित योगदान दिले असेल आणि कोणत्याही कारणास्तव त्याचा मृत्यू झाला असेल, तर त्याच्या/तिच्या जोडीदाराला नंतर नियमित योगदान देऊन किंवा निधीद्वारे प्रत्यक्षात कमावलेल्या जमा व्याजासह लाभार्थीचे योगदान प्राप्त करून योजना सुरू ठेवण्याचा हक्क असेल. किंवा बचत बँकेच्या व्याजदरावर जे जास्त असेल. (iv) जर एखाद्या लाभार्थ्याने नियमित योगदान दिले असेल आणि सेवानिवृत्तीचे वय 60 वर्षापूर्वी कोणत्याही कारणामुळे कायमचे अपंग झाले असेल आणि योजनेअंतर्गत योगदान देणे सुरू ठेवता येत नसेल, तर त्याचा/तिचा नंतर योजना पुढे चालू ठेवण्याचा अधिकार असेल. नियमित योगदान भरणे किंवा योजनेतून बाहेर पडणे किंवा लाभार्थीचे योगदान प्रत्यक्षात निधीद्वारे कमावलेल्या व्याजासह किंवा बचत बँकेच्या व्याजदर यापैकी जे जास्त असेल ते प्राप्त करून. (v) ग्राहकाच्या तसेच त्याच्या/तिच्या जोडीदाराच्या मृत्यूनंतर, संपूर्ण निधी निधीमध्ये जमा केला जाईल. (vi) NSSB च्या सल्ल्यानुसार सरकारने ठरवल्याप्रमाणे इतर कोणतीही निर्गमन तरतूद.
11. डिफॉल्ट ऑफ कॉन्ट्रिब्युशन: जर एखाद्या सबस्क्रायबरने सतत योगदान दिले नाही तर त्याला/तिला सरकारने ठरवलेल्या दंड शुल्कासह, संपूर्ण थकबाकी भरून त्याचे योगदान नियमित करण्याची परवानगी दिली जाईल.
12. पेन्शन पे आउट: एकदा लाभार्थी 18-40 वर्षांच्या प्रवेशाच्या वयात योजनेत सामील झाला की, लाभार्थ्याला वयाच्या 60 वर्षापर्यंत योगदान द्यावे लागेल. वयाची ६० वर्षे पूर्ण केल्यावर, ग्राहकाला कौटुंबिक पेन्शनच्या लाभासह रु.3000/- ची खात्रीशीर मासिक पेन्शन मिळेल, जसे की परिस्थिती असेल.
13. तक्रार निवारण: योजनेशी संबंधित कोणत्याही तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी, ग्राहक ग्राहक सेवा क्रमांक 1800 267 6888 वर संपर्क साधू शकतो जो 24*7 आधारावर उपलब्ध असेल (15 फेब्रुवारी 2019 पासून प्रभावी होईल). वेब पोर्टल/ अॅपवर तक्रारी नोंदवण्याची सुविधाही असेल.
14. शंका आणि स्पष्टीकरण: योजनेवर काही शंका असल्यास, JS आणि DGLW द्वारे प्रदान केलेले स्पष्टीकरण अंतिम असेल.
No comments:
Post a Comment